เวียดนาม อาจเจอปัญหาแรงงาน ในอนาคต

เวียดนาม อาจเจอปัญหาแรงงาน ในอนาคต

4 ต.ค. 2022
ประเทศเวียดนามเรียกได้ว่า เป็นหนึ่งในประเทศที่ธุรกิจและนักลงทุนทั่วโลก ต่างให้ความสนใจ
โดยธุรกิจที่ลงทุนเข้ามาสร้างฐานการผลิตในเวียดนามที่เรารู้จักกันดี
ก็เช่น Nike, Samsung และ Foxconn ซัปพลายเออร์รายใหญ่ของ Apple
แต่รู้หรือไม่ว่าในปัจจุบัน เวียดนามเองก็กำลังเจอกับความท้าทาย
แล้วความท้าทายที่ว่านั้น คืออะไรบ้าง ?
BillionMoney จะมาสรุปให้ แบบเข้าใจง่าย ๆ
เวียดนาม เป็นหนึ่งในชาติสมาชิกอาเซียน
ที่มีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจสูง เป็นอันดับต้น ๆ ของโลก
และยังคงเติบโตได้ แม้ในขณะที่เศรษฐกิจโลก เริ่มเข้าสู่ภาวะถดถอย
โดยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีบริษัทยักษ์ใหญ่หลายแห่ง เข้าไปลงทุนในเวียดนามเป็นจำนวนมาก
เหตุผลสำคัญก็เพราะว่า เวียดนามมีจุดเด่นเหนือกว่าประเทศอื่น ๆ
ตรงที่มีแรงงานราคาถูก และมีจำนวนประชากรที่อยู่ในวัยทำงานเป็นจำนวนมาก
นอกจากนี้ เวียดนาม ยังคงเป็นประเทศที่วางตัวเป็นกลาง
ทำให้บริษัทในเวียดนาม สามารถทำการค้าขายกับทั้งจีน และสหรัฐอเมริกาได้
โดยไม่ต้องกังวลกับมาตรการคว่ำบาตรใด ๆ
แต่ความได้เปรียบนี้ กำลังจะกลายเป็นความท้าทายได้เหมือนกัน
เพราะอะไร ?
จากรายงานของ องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น หรือ JICA
ระบุว่าเวียดนามกำลังจะสูญเสียข้อได้เปรียบ ด้านแรงงานไปในอีกไม่กี่สิบปีข้างหน้า
โดยสาเหตุหลัก คือ “ค่าแรงที่สูงขึ้น”
หากเรามาดูต้นทุนค่าแรงในเวียดนาม
ปี 2019 ค่าแรงขั้นต่ำอยู่ในช่วง 155-223 บาท/วัน
ปี 2022 ค่าแรงขั้นต่ำอยู่ในช่วง 173-250 บาท/วัน
โดยในปี 2022 นี้ ภาครัฐยังสั่งให้บริษัทเอกชน เพิ่มค่าแรงให้สูงขึ้นอีก เพื่อรับมือกับภาวะเงินเฟ้อที่เกิดขึ้นไปทั่วโลก ซึ่งส่งผลให้สินค้าอุปโภคบริโภค มีราคาสูงขึ้น
เหตุผลที่สอง คือ สัดส่วนประชากรวัยทำงานที่ลดลง
โดยประชากรวัยทำงาน ในช่วงอายุ 15-64 ปี มีสัดส่วนที่ลดลง
โดยเมื่อปี 2015 เวียดนามมีประชากรอยู่ที่ 92.68 ล้านคน
ในจำนวนนี้ อยู่ในวัยทำงานถึง 64.88 ล้านคน คิดเป็น 70% ของประชากรทั้งประเทศ
แต่ในปี 2050 JICA คาดการณ์ว่า เวียดนามจะมีประชากรเพิ่มเป็น 109.78 ล้านคน
โดยในจำนวนนี้ จะเป็นประชากรวัยทำงาน 65.88 ล้านคน ซึ่งคิดเป็น 60% ของประชากรทั้งประเทศ
จะเห็นว่า ถึงแม้เวียดนามจะมีประชากรเพิ่มขึ้น
แต่จำนวนประชากรวัยทำงาน กลับมีสัดส่วนที่ลดลงถึง 10%
ซึ่งถือว่าลดลงในสัดส่วนที่ค่อนข้างสูง และอาจส่งผลให้เวียดนาม เสี่ยงต่อภาวะขาดแคลนแรงงาน ในอนาคต
แต่สิ่งที่จะท้าทายต่อเวียดนามมากที่สุดเลย
ก็คือ “ผู้ใช้แรงงานในเวียดนามส่วนใหญ่ ยังเป็นแรงงานที่มีทักษะต่ำ”
โดยในปี 2020 ที่ผ่านมา ผู้ที่จบการศึกษาระดับมัธยมปลาย, ปวช. หรือ ปวส. มีเพียง 38.8% ของจำนวนผู้ใช้แรงงานที่มีในตลาดทั้งหมด
ซึ่ง JICA มองว่า นี่เป็นเหตุผลหนึ่ง ที่ทำให้ผู้ใช้แรงงานส่วนใหญ่ของเวียดนาม ยังเป็นแรงงานทักษะต่ำ
และในอนาคต เมื่อเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทมากยิ่งขึ้น แรงงานทักษะต่ำ อาจไม่สามารถตอบโจทย์ตลาดแรงงานได้อีกต่อไป
JICA แนะนำว่า เวียดนามควรที่จะหาทางเพิ่มทักษะ ให้กับผู้ใช้แรงงาน
โดยพัฒนาระบบการศึกษา และการจัดอบรมต่าง ๆ เพื่อเพิ่มทักษะสูง ให้กับผู้ใช้แรงงาน
เพื่อที่จะยังคงความสามารถในการแข่งขันต่อไปได้
แต่ในขณะที่หลายประเทศทั่วโลก ต่างก็พยายามออกแคมเปญ เพื่อดึงดูดแรงงานทักษะสูง
ให้เข้ามาทำงานในประเทศของตน ทำให้เวียดนามเองก็ต้องพบกับอีกหนึ่งความท้าทาย ที่อาจเกิดขึ้น จากการสูญเสียแรงงานทักษะสูงที่ผลิตมา ให้กับประเทศอื่น
โดยเฉพาะกับประเทศสมาชิกอาเซียน ที่สามารถเคลื่อนย้ายแรงงาน ระหว่างกันได้อย่างเสรี
ซึ่งเวียดนามเอง ก็คงไม่สามารถแก้ปัญหาด้วยการขึ้นค่าแรงไปได้ตลอด
เพราะอาจทำให้บริษัทหลาย ๆ แห่ง ย้ายออกจากประเทศได้
จะเห็นว่า ข้อได้เปรียบต่าง ๆ ที่เวียดนามมีในวันนี้ กลับกลายเป็นความท้าทายในอนาคต
ซึ่งถ้าเวียดนามไม่พร้อมรับมือ อาจทำให้ประเทศ สูญเสียความสามารถในการแข่งขันได้เหมือนกัน..
© 2022 BillionMoney. All rights reserved.