ทำไมโลกนี้ มีแบรนด์เครื่องบิน แค่ Boeing และ Airbus

ทำไมโลกนี้ มีแบรนด์เครื่องบิน แค่ Boeing และ Airbus

5 ต.ค. 2022
เราเคยสังเกตไหมว่าเครื่องบินโดยสารส่วนใหญ่แล้ว
จะมาจากผู้ผลิต 2 เจ้าเท่านั้น คือไม่ Boeing ก็ Airbus
หากสงสัย วันนี้เรามาดูกันว่าเพราะอะไรกัน
จึงมีเพียงแค่ 2 บริษัทเท่านั้นที่เป็นผู้ผลิตเครื่องบินโดยสาร
BillionMoney จะมาสรุปให้ฟัง แบบเข้าใจง่าย ๆ
รู้หรือไม่ว่า เครื่องบินถูกใช้ครั้งแรก โดยมีวัตถุประสงค์ด้านการทหาร
ประเทศที่มีบทบาทสำคัญในสงครามโลก และเป็นมหาอำนาจด้านการทหาร
อย่าง ฝรั่งเศส อิตาลี เยอรมนี อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา
จึงเริ่มต้นอุตสาหกรรมการผลิตเครื่องบินก่อนใคร
ซึ่งประเทศที่นำเครื่องบินมาใช้เป็นครั้งแรกคือ อิตาลี ในปี 1911
ในช่วงแรก การผลิตเครื่องบิน 1 ลำ ไม่ได้มีความซับซ้อนเหมือนกับสมัยนี้
จึงทำให้มีผู้ผลิตเครื่องบินมากกว่าในยุคปัจจุบัน
แม้จะมีผู้ผลิตเครื่องบินเป็นจำนวนมาก แต่การเดินทางด้วยเครื่องบินในสมัยนั้น กลับไม่ได้รับความนิยม
เนื่องจากเครื่องบินมีเพดานการบินที่ไม่สูงนัก ทำให้เครื่องบินไม่สามารถบินระยะทางไกลได้
อีกเหตุผลหนึ่งก็คือ การเดินทางด้วยเครื่องบิน ในสมัยก่อนยุคสงครามโลกครั้งที่ 2
ถือว่าเป็นการเดินทางของคนรวย เพราะมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง
ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง
อุตสาหกรรมการบินเชิงพาณิชย์ก็เติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
เพราะสงครามเป็นตัวเร่ง ให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีอากาศยานได้เป็นอย่างดี
แต่จำนวนผู้ผลิตเครื่องบิน กลับมีจำนวนลดลงอย่างน่าใจหาย
ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่า ฐานการผลิตเครื่องบินในยุโรปถูกทำลายไป ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2
ขณะที่ฐานการผลิตในสหรัฐอเมริกา กลับไม่ได้รับผลกระทบแม้แต่น้อย
นั่นจึงทำให้บริษัท Boeing และบริษัท Douglas กลายเป็นเสือนอนกิน สำหรับการเดินทางด้วยเครื่องบินที่กำลังเฟื่องฟู
ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ผู้ผลิตเครื่องบินจากสหรัฐอเมริกา
มีส่วนแบ่งการผลิตเครื่องบินกว่า 80% ของการผลิตเครื่องบินทั้งโลก
ส่วนที่เหลืออีก 20% มาจากผู้ผลิตเครื่องบินรายเล็กของยุโรปที่เหลือรอดรวมกัน
ความซับซ้อนของการผลิตเครื่องบิน ที่ต้องใช้ชิ้นส่วนมากขึ้น
ทำให้ประเทศที่กำลังฟื้นฟูตัวเองหลังสงคราม
ไม่สามารถสร้างอุตสาหกรรมการผลิตเครื่องบินขนาดใหญ่ได้อีก
เพราะต้องใช้เงินลงทุนสูง และพึ่งพาการผลิตชิ้นส่วนต่าง ๆ ค่อนข้างมาก
บริษัท Boeing และบริษัท Douglas จึงเป็นเสือนอนกิน จนกระทั่งในปี 1967
ประเทศในยุโรปที่สามารถฟื้นตัวจากสงครามโลกครั้งที่ 2 มาได้สักระยะหนึ่งแล้ว
ก็กลับมาให้ความสนใจกับการผลิตเครื่องบินโดยสารอีกครั้งหนึ่ง
ด้วยความที่การผลิตเครื่องบินโดยสารยุคใหม่ มีความซับซ้อนและต้องใช้เงินลงทุนสูง
หลายประเทศในยุโรป ซึ่งประกอบไปด้วย เยอรมนี สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และสเปน
จึงรวมตัวกัน เพื่อรวบรวมทรัพยากรในการสนับสนุนบริษัท “Airbus”
โดย Airbus ได้รับเงินอุดหนุนที่เรียกว่า Launch Aid
ซึ่งเป็นเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ จากรัฐบาลทั้ง 4 ประเทศข้างต้น
ทางฝั่ง Boeing เองก็ได้มีการควบรวมกิจการกับ Douglas ในปี 1997
ด้วยมูลค่ากิจการประมาณ 500,000 ล้านบาท
ตอนนี้จึงเหลือแค่ Airbus ซึ่งเป็นตัวแทนจากฝั่งยุโรป
และ Boeing ตัวแทนจากสหรัฐอเมริกา สู้กันเพื่อแย่งส่วนแบ่งการตลาด
ซึ่งในปัจจุบันทั้ง 2 บริษัท ต่างก็มีส่วนแบ่งการตลาดที่ค่อนข้างสูสีกัน
-Boeing มีส่วนแบ่งการตลาดอยู่ที่ 45.7%
-Airbus มีส่วนแบ่งการตลาดอยู่ที่ 45.4%
รวมทั้ง 2 บริษัทก็มีส่วนแบ่งการตลาดเกือบ 91% ของการผลิตเครื่องบินโดยสารทั้งโลก
และเมื่อปี 2021 ทั้ง 2 บริษัทมีรายได้จากการขายเครื่องบินโดยสาร รวมกันกว่า 2 ล้านล้านบาท
หลายคนอาจเกิดคำถามว่า ด้วยมูลค่าตลาดผลิตเครื่องบินโดยสารที่ใหญ่มาก
แล้วทำไมถึงไม่มีคู่แข่งหน้าใหม่ เข้ามาแข่งขันกับ Boeing และ Airbus ?
ก็ต้องตอบว่า นอกจากธุรกิจผลิตเครื่องบิน จะใช้เงินลงทุนสูงมากแล้ว
การสร้างความน่าเชื่อถือเกี่ยวกับเรื่องความปลอดภัย
ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สายการบินทั่วโลกให้ความสำคัญ
ถ้าเครื่องบินที่สั่งซื้อมาจาก Boeing หรือ Airbus ยังคงมีความปลอดภัยอยู่
ก็คงไม่มีสายการบินไหนกล้าเสี่ยงไปซื้อเครื่องบินใหม่ จากผู้ผลิตรายใหม่
ประกอบกับเครื่องบินของแต่ละผู้ผลิต
ก็มีระบบการขับขี่ที่แตกต่างกันออกไป
รวมถึงอะไหล่ และวิธีการบำรุงรักษาที่ไม่เหมือนกัน
ดังนั้นการเปลี่ยนไปใช้เครื่องบินจากผู้ผลิตเจ้าใหม่ จึงมีต้นทุนที่สูงมาก
แต่การมีธุรกิจผลิตเครื่องบินเพียง 2 รายนี้ กลับไม่ได้ก่อให้เกิดการร่วมมือกัน ในการกำหนดราคาสินค้า
เหมือนกับที่เกิดกับอุตสาหกรรมการผลิตน้ำมัน ที่มีการรวมกลุ่มกันของ OPEC เพื่อกำหนดปริมาณการผลิต
เพราะทั้งบริษัท Boeing และบริษัท Airbus ต่างมีเรื่องขัดแย้งทางกฎหมายระหว่างกันมาโดยตลอด
โดยฝั่ง Boeing ก็อ้างว่า Airbus ได้รับเงินทุนสนับสนุนจากรัฐบาลหลายประเทศในยุโรป
ซึ่งขัดกับหลักการค้าเสรี
ส่วนฝั่ง Airbus เองก็อ้างว่า Boeing ได้รับการเอื้อประโยชน์จากรัฐบาลสหรัฐอเมริกาในการประมูลงานขององค์การนาซา และงานภาครัฐหลายโครงการ
จนท้ายที่สุดแล้วองค์การการค้าโลก หรือ WTO ตัดสินว่าบริษัททั้งสอง มีความผิดด้วยกันทั้งคู่
ขณะที่ยักษ์ใหญ่ 2 เจ้ากำลังตีกันอยู่
ในอีกซีกโลกหนึ่ง ก็ได้มีบริษัทผู้ผลิตเครื่องบินรายใหม่
ที่มีชื่อว่า Commercial Aircraft Corporation of China หรือ COMAC
ถือกำเนิดขึ้นในปี 2008 หรือเพียง 14 ปีที่แล้ว
โดยบริษัทแห่งนี้ ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลจีน..
จึงเป็นเรื่องที่น่าติดตามว่าอุตสาหกรรมการผลิตเครื่องบินในอนาคต กำลังจะกลายเป็นศึก 3 ก๊ก หรือไม่
© 2022 BillionMoney. All rights reserved.